Ik houd het niet bij op internet, maar het zal ongetwijfeld een veelvoorkomend onderwerp zijn op diverse cliëntenfora: ik heb een bewindvoerder, maar hij (en dat kan uiteraard zeker ook een vrouw zijn...) doet niets! Het is niet alleen een regelmatig gehoorde klacht van schuldenaren, maar dezelfde geluiden hoor ik met enige regelmaat ook vanuit de hulpverlening. Ik ga proberen wat duidelijkheid te verschaffen.
1. Er zijn twee soorten bewind
'Mijn vriendin heeft ook een bewindvoerder, en die betaalt alle vaste lasten, waarom doet u dat niet?' Er zijn twee soorten bewind. De beschermingsbewindvoerder beheert iemands huishoudportemonnee en zorgt voor de betalingen van de vaste lasten, betaalt wekelijks leefgeld waar de schuldenaar boodschappen van kan doen, zorgt voor de belastingaangiftes en regelt eventuele inkomensondersteunende maatregelen (zoals bijzondere bijstand, zorgtoeslag etc.). Deze bewindvoerder regelt geen schulden en wordt aangesteld door de kantonrechter. De Wsnp-bewindvoerder wordt aangesteld door de rechtbank, afdeling insolventie, en regelt de schulden. Indien de cliënt (saniet genaamd) drie jaar lang maximaal spaart, krijgt hij een schone lei en hoeft dus zijn schulden verder niet meer af te lossen.
2. De Wsnp-bewindvoerder is geen hulpverlener
'U doet helemaal niets voor mijn cliënt, u bent een waardeloze schuldhulpverlener, ik dien een klacht tegen u in'. Deze week kreeg ik het weer te horen van een (voormalig) begeleider. Ik ben er duidelijk niet in geslaagd helder te krijgen dat de Wsnp-bewindvoerder geen hulpverlener is. Ik zou haast zeggen, in tegendeel. De Wsnp-bewindvoerder is er niet alleen voor de belangen van de schuldenaar, maar zeker ook voor die van de schuldeiser. De Wsnp-bewindvoerder inventariseert de schulden, ziet toe op de verplichtingen in het traject en rapporteert hierover periodiek aan de rechter-commissaris. Niet meer en niet minder. Voor hulp zal hij de schuldenaar doorverwijzen. Dat betekent niet dat we iemand van het kastje naar de muur sturen, maar voor psychische hulp, budgetbegeleiding, inkomensbeheer en praktische zaken zoals het wijzigen van de huurtoeslag of het aanvragen van kwijtschelding voor gemeentelijke belastingen bent u inderdaad bij de Wsnp-bewindvoerder niet aan het juiste adres.
3. De bewindvoerder reageert nooit op mijn brieven
In elke zaak wordt de eerste 13 maanden alle post doorgestuurd. Die wordt door de bewindvoerder bekeken, eventueel gekopieerd en vervolgens doorgestuurd. Als iemand daarnaast of na afloop van de blokkade vervolgens stukken opstuurt naar de bewindvoerder, zonder verder begeleidend schrijven, zal deze de informatie doorgaans ter kennisgeving aannemen en opbergen in het dossier, om bijvoorbeeld bij het verslag aan de rechter-commissaris na te gaan of hiermee aan de informatieplicht is voldaan. Stuur dus altijd even een kort begeleidend schrijven mee, als u een vraag heeft aan de bewindvoerder. Nog een tip hierbij: vraag om een ontvangstbevestiging (bij e-mail helemaal makkelijk in te stellen), om te voorkomen dat opgestuurde stukken niet aangekomen zijn.
We gaan ervan uit dat een schuldenaar financieel zelfredzaam is. Vraag dus hulp bij de gemeente, bijvoorbeeld in de vorm van budgetbegeleiding, of ga op zoek naar een beschermingsbewindvoerder die zorgt dat de financiën goed worden geregeld, en er geen nieuwe achterstanden ontstaan. In veel gemeenten zijn er ook vrijwilligersprojecten, zoals Humanitas, of via het Rode Kruis, waarbij een maatje gezocht kan worden die meehelpt met de financiële administratie. Drie jaar Wsnp vraagt veel van iemand. Een vorm van hulp kan in veel gevallen voorkomen dat de schuldregeling niet soepel verloopt, of er zelfs een verhoor moet volgen bij de rechtbank. In het ergste geval kan dit leiden tot misschien wel een onnodige beëindiging van de wettelijke schuldregeling. Ontzettend zonde, wat het is een eenmalig traject dat kan worden doorlopen. Loopt het fout af, dan mag iemand tien jaar niet opnieuw in de Wsnp.