Inmiddels weet iedereen dat er jaarlijks op 1 januari weer het een en ander wijzigt in het zorgverzekeringsstelsel. Komend jaar wijzigen niet alleen de premie en de dekkingen in het gehele stelsel, maar ook wordt de betaalbaarheid ondermijnd, onder andere door de verlaging van de zorgtoeslag.
Zorgstelsel
Goede gezondheidszorg is een grondwettelijk recht. Daarom bemoeit de overheid zich in belangrijke mate met de wetgeving en financiering van de zorg. Zo zijn op 1 januari 2006 een aantal oude verzekeringsregelingen samengegaan in het huidige zorgverzekeringsstelsel. Het stelsel bestaat grofweg uit drie delen:
- Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. De AWBZ is een verplichte volksverzekering die is ingevoerd in 1968 en ertoe dient zware medische risico's als chronische aandoeningen financieel draagbaar te houden.
- De basiszorgverzekering. Deze bevat een wettelijk vastgesteld basispakket met alle noodzakelijke zorg. Dit is geregeld in de Zorgverzekeringswet en verplicht voor iedereen. Er is een acceptatieplicht en een uniforme premie per verzekeraar. Hierdoor is het wel noodzakelijk dat de zorgverzekeraars de hoge risico's en daarmee hoge kosten, kunnen delen. Middels een vereveningssysteem worden de risico's over alle zorgverzekeraars verdeeld.
- De aanvullende verzekering. Deze wordt vrijwillig gesloten en de premie en dekkingen wijzigen ster per verzekeraar. Hier geldt geen acceptatieplicht. Denk aan de tandartsverzekering.
Wijzigingen in het kort
Het eigen risico wordt per 2012 met 50 euro verhoogd naar 220 euro en de compensatie daarvoor voor chronisch zieken wordt verhoogd naar 87 euro. De premie voor de basisverzekering zal stijgen met enkele tientjes per jaar naar 1.250 tot 1.290 euro per jaar, afhankelijk van de verzekeraar.
In het basispakket wijzigen onder andere de volgende zaken:
- Maagzuurremmers, dieetadvies, behandeling van aanpassingsstoornissen en hulpmiddelen voor ‘stoppen-met-roken' worden niet meer vergoed.
- Chronisch zieken zullen voor fysiotherapie, Cesar en Mensendieck de eerste 20 behandelingen zelf moeten betalen.
- De eigen bijdragen voor psychologische hulp bij lichte of complexe klachten worden verhoogd en het aantal behandelingen beperkt.
- Daarnaast wordt het stelsel ook betaald door de inkomensafhankelijke bijdrage via het loon; de Zvw-premie. Deze daalt weliswaar naar 7,1 procent, maar het heffingsinkomen zal stijgen naar 50.056 euro. De bijdrage kan daardoor toenemen met wel 1.000 euro.
Oorzaken premiestijging
De intentie van het nieuwe stelsel was een betere marktwerking. Daar is nog weinig van te merken. Door wijzigingen in de aan te bieden zorgproducten en een grotere vinger in de pap van de ziekenhuizen, moet de zorg de komende jaren scherper ingekocht kunnen worden. Om dit te bereiken is er geld en tijd nodig.
Daarnaast moet er weer nieuwe wetgeving worden doorgevoerd. Er dienen tegen de zin van de verzekeraars hogere financiële reserves aangelegd te worden. Dit vindt zijn oorzaak vooral in het vereveningsstelsel; dit systeem van naverrekening om slechte medisch risico's tussen verzekeraars financieel te compenseren, werkt niet. De overheid schaft dit derhalve geleidelijk af tot 2015. Gevolg is dat verzekeraars zo tekorten kunnen krijgen en dit wordt uiteraard afgewenteld op de verzekerden middels premieverhoging.
Tevens is het plan om in 2013 de zorgverzekeraars naast AWBZ-uitvoerder, ook risicodrager te laten worden. Dit beïnvloedt de financiële positie van de zorgverzekeraars opnieuw negatief.
Overige maatregelen
Ook daalt de zorgtoeslag per komend jaar voor veel mensen met enkele euro's per maand per persoon. Dit kan voor een modaal verdienend gezin ongemerkt oplopen tot wel 160 euro per jaar.
Chronisch zieken en gehandicapten ontvangen geen uitkering uit de Wet Tegemoetkoming Chronisch Zieken en Gehandicapten bij een inkomen hoger dan 31.200 euro. Dit kan honderden euro's per jaar schelen.
Overstappen
Uiterlijk 19 november 2011 dienen alle zorgverzekeraars de premies voor 2012 bekend te hebben gemaakt. Omdat er acceptatieplicht is en er vrijwel geen verschil is in de voorgeschreven wettelijke dekkingen, kan een overstap toch enkele tientallen euro's per jaar schelen. Echter kan service van de verzekeraar (bij ziekte bijvoorbeeld) wel het verschil maken.
Overstappen voor de aanvullende verzekeringen kan minder aantrekkelijk zijn. De premies en dekkingen verschillen behoorlijk en er is geen acceptatieplicht. Het kan daarom verstandig zijn de aanvullende verzekering en basisverzekering bij een andere verzekeraar onder te brengen.